Ở phụ nữ, sự suy yếu tình dục thường được gọi là lãnh cảm, biểu hiện từ việc né tránh đụng chạm xác thịt đến tình trạng hoàn toàn mất khoái cảm ái ân.

Chứng lãnh cảm khá phổ biến. Theo bác sĩ Bie Zin (phụ trách văn phòng tư vấn tình dục ở Pháp), 1/3 khách hàng nữ bị chứng lãnh cảm, 72% nữ giáo viên thờ ơ với sinh hoạt vợ chồng và 2/3 trong số họ nói rằng họ không hề được thỏa mãn tình dục. Họ yêu chồng nên chỉ chiều chồng chứ không hề được hưởng khoái cảm.

Cũng giống như “bất lực” nơi nam giới, lãnh cảm có nhiều mức độ từ thất bại sinh lý hoàn toàn đến những biểu hiện tế nhị của “cưỡng sinh lý”. Nữ giới mất hết ham muốn, cơ quan sinh dục nữ lúc này tưởng như không tồn tại nữa.

Một số nhà tình dục học chia lãnh cảm thành 5 loại: hoàn toàn không hoặc rất ít ham muốn tình dục; lãnh cảm do tâm lý (ghê sợ sự chung đụng); nhu cầu tình dục bị lu mờ do bệnh tật, do lo toan cuộc sống hoặc vì say mê thể thao, nghệ thuật; lãnh cảm do nam giới xuất tinh quá sớm; lãnh cảm do cá tính (không đạt được cực khoái với “kiểu cách” thông thường, loại này có thể lâu dài nếu chưa tìm được phương pháp thích hợp).

Nguyên nhân gây lãnh cảm rất đa dạng, nhưng có 2 yếu tố chính: bệnh tật và tâm lý. Bệnh thường gặp nhất là thiếu hụt nội tiết tố nữ oestrogen (nhất là ở tuổi tiền mãn kinh) hoặc suy giảm testosteron. Nếu bù đắp nội tiết tố đầy đủ thì bệnh sẽ khỏi. Ngoài ra, các bệnh viêm phụ khoa – tiết niệu, bệnh tiểu đường và các dị tật bẩm sinh cũng ảnh hưởng tới khoái cảm tình dục.

Theo bác sĩ Nagub Riad (chuyên gia xã hội và sinh bệnh học), nguyên nhân gây lãnh cảm trước hết là dị tật âm đạo (hẹp quá hoặc ngắn quá), tiếp đó là âm vật (bé quá, cao quá hoặc màng bao quá dày). Do đó, khả năng tiếp nhận sự kích thích sẽ kém. Bệnh có thể khỏi nếu nam giới giúp người tình khắc phục những đặc điểm đó. Với trường hợp bị bệnh phụ khoa, tiết niệu, đái đường, khi các bệnh này được chữa khỏi thì khoái cảm sẽ phục hồi ngay.

Các nguyên nhân tâm lý rất phức tạp và phong phú. Nhiều phụ nữ có ấn tượng khó xóa nhòa như tự cho mình có khiếm khuyết không thể thỏa mãn người tình. Có người sau khi bị tai nạn tình dục đã tự cho mình có tội, mỗi lần sinh hoạt tình dục lại nghĩ tới nó nên mất hứng thú. Không ít chị em chịu ảnh hưởng tôn giáo và những lời răn đã ngăn cản khoái cảm tột độ của họ trong tình dục.

Chứng lãnh cảm ở nữ cũng có thể xuất phát từ những thói hư, tật xấu của chồng (rượu chè, nghiện hút, cờ bạc…) hoặc từ sự hờ hững, ngoại tình của anh ta. Một số dấu ấn trong quá khứ (bị ông thầy quá nghiêm khắc mắng phạt, bị kẻ xấu cưỡng hiếp) có thể gây nên nỗi khiếp sợ đàn ông. Các nhà tâm lý phải tìm được những nguyên nhân trên để giúp họ giải tỏa thì bệnh mới khỏi.

Lãnh cảm là một bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn nếu cả 2 người có hiểu biết và thái độ đúng đắn về vấn đề này. Vội vã, bực dọc và bi quan là điều tối kỵ đối với nam giới. Điều cần thiết là thông cảm và tích cực giúp vợ khắc phục tình trạng này.

Các công trình nghiên cứu đã chứng minh, lãnh cảm ở nữ hay bất lực ở nam (nếu không phải vì dị tật) đều có thể điều trị khỏi mà vai trò quyết định là ở người bạn đời. Nếu cả hai đều hết lòng vì nhau thì tình trạng này sẽ không đáng ngại. Muốn đạt những điều đó, vợ chồng nên thực hiện tốt lời khuyên của thầy thuốc và các chuyên gia tư vấn.